کابل، ۸ حوت ۱۳۹۱
شورای وزیران افغانستان طی یک نشست با حضور حامد کرزی استفاده از "زبان ها و لهجه های بیگانه" در رادیو و تلویزیون ها کشور ممنوع اعلام کرد.
این تصمیم در چهل و نهمین نشست این شورا که روز یک شنبه ۷حوت برگزار گردید، اتخاذ شده است.
بر پایه گزارش ریاست عمومی اداره امور و دارالانشای شورای وزیران، این تصمیم به وزرات خانه های اطلاعات و فرهنگ و تحصیلات عالی ابلاغ شده است تا آن را عملی سازند.
در این دستور چنین گفته شده است:" وزارتهای اطلاعات و فرهنگ، تحصیلات عالی و معارف را موظف نمود تا با در نظر داشت وجیبه ملی و تاریخی وزرای مربوطه و نهادهای متبوعشان اصالت لهجهها، خصوصیت و هویت زبانهای ملی را حفظ و احیا نموده؛ به خصوص در نشرات رادیوها و تلویزیونها به لهجههای اصیل زبانهای ملی توجه خاص مبذول دارند و از نشرات لهجههای غیرمعیاری، کلمات نامأنوس و استفاده از زبانها و لهجههای بیگانه جداً جلوگیری نماید."
در گزارش ریاست عمومی اداره امور و دارالانشای شورای وزیران جزئیات بیشتری در این مورد ارایه نشده است.
اما دین محمد مبارز راشدی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ در این زمینه به بی بی سی گفت:"امروز زبان دری هم مشکلاتی پیدا کرده و زبان پشتو هم مشکلاتی پیدا کرده و حق افغانستان است که بتواند زبانهای خود را هم از نظر واژهها و هم لحاظ لهجهها پالایش کند."
وی از ارائه مثال مشخص در این زمینه خودداری کرد، اما گفت "اگر ما از واژههایی استفاده کنیم که در کشورهای فارسیزبان مفهوم است ولی برای مردم افغانستان مفهوم نیست"، درست نیست. "این کار حق مردم افغانستان است که از واژههایی استفاده کنیم که در زبان مردم افغانستان موجود است."
معین وزارت اطلاعات و فرهنگ توضیح نداد که مرجع تشخیص نامفهوم بودن چنین واژههایی چه نهادی است اما گفت که این وزارت به ریاست جمهوری پیشنهاد کرده که "آدمهای ورزیده در عرصه زبان بیایند و واژهها را سره و ناسره کنند و تشخیص کنند که از کدام واژهها استفاده شود."
راشدی اما گفته است که رسانههای محلی که در ولایات فعالیت میکنند، میتوانند به لهجه محلی ولایت خود برنامه پخش کنند، برنامههایی که از رسانههای مرکز پخش میشود، بهتر است که به لهجهای باشد که مردم کابل به آن تکلم میکنند.